Jedro (biologija): razlika između verzija

Uklonjeno 49 bajtova ,  prije 7 godina
m
nema sažetka izmjene
No edit summary
mNo edit summary
[[Datoteka:Biological cell.svg|mini|desno|280px|'''Položaj jedra u tipskoj eukariotskoj ćeliji:'''<br/>
1. [[jedarce]];<br/> 2. [[jedro (biologija)|jedro]];<br/> 3. [[ribosom]]i; <br/>4. [[vezikula]];<br/> 5. hrapavi [[endoplazmatski retikulum]]; <br/>6. [[Golđijev aparat]];<br/> 7. [[mikrotubule]]; <br/>8. glatki [[endoplazmatski retikulum]];<br/> 9. [[mitohondrija]]; <br/>10. [[lizosom]]; <br/>11. [[citoplazma]];<br/> 12. [[mikrotijela]];<br/> 13. [[centriole]].]]
[[Datoteka:NuclearPore crop-es.svg|thumb|right|250px|'''Poprečni presjek kroz jedarnu poru''' na površini jedarnog omotača (1). Ostali elementi su:<br> (2) vanjski prsten, <br>(3) žbice, <br>(4) koš, i <br>(5) filamenti.]]
 
==Definicija==
[[Datoteka:Diagram human cell nucleus.svg|mini|250px|'''Dijagram jedra [[eukarioti|eukariota]]''']]
[[ImageDatoteka:HeLa Hoechst 33258.jpg|thumb|250px|right|'''Ćelija [[HeLa]] obojene za posnmatranje jedarne [[DNK]]''' <br>(plavo, boja Hoechst).<br> Centralna i krajnja desna ćelija su u [[interfaza|interfazi]], pa je uočljivi čitavo jedro. <br>Na lijevoj strani, ćelija je u [[mitoza|mitozi]] pa je njena [[DNK]] kondenzirana.]]
 
'''Jedro''' je najupadljivija, velika organela eukariotskih [[ćelija]]. Sam naziv - [[latinski|lat]]. ''nucleus'' znači jezgro - govori o značaju jedra za ćeliju. U njemu se nalazi [[DNK]], u kojoj su uskladištene informacije o građi i funkcionisanju ćelije. U jedru se, dakle, nalazi jedarni dio sveukupnog [[genom]]a [[eukarioti|eukariota]]. Jedro regulira sve procese u ćeliji, u njemu se obavlja i sinteza DNK ([[replikacija]]) i svih vrsta RNK ([[transkripcija]]), kao i dijela [[protein]]a ([[translacija]]). Ćelija najčešće ima jedno jedro, mada ima i onih sa više jedara (polinuklearne ćelije), a i veoma rijetko ćelija bez jedra (takvi su npr. eritrociti skoro svih [[sisar]]a).
Većina eukariotskih [[organizam]]a u svojim ćelijama ima samo jedno jedro. Izuzeci od ovog pravila su, na primjer, neki predstavnici [[alga|algi]] i [[gljiva]]. Višejedarnost je u životinjskom svijetu rijetka. Poznato je, recimo, da (među [[protozoa]]ma) paramecijum ima redovno dva jedra; manje jedro je tzv. [[mikronukleus]] i učestvuje u razmnožavanju, dok veće jedro ([[makronukleus]]) ima ulogu u [[metabolizam|metabolizmu]] životinje. Kod višećelijskih organizama veći broj jedara se javlja samo u vlaknima poprečnoprugastih [[mišić]]a, a koja su nastala stapanjem većeg broja ćelija (sincitija). Među eukariotskim organizmima, [[crvena krvna zrnca]] [[sisar]]a (osim [[kamila|kamile]]) nemaju jedra. Ova bezjedarnost je sekundarna pojava.
 
Iako se jedro može javiti u različitim oblicima, najčešće je loptasto ili elipsoidno. U ćelijama [[leukociti|bijelih krvnih zrnaca]] jedro uvijek ima režnjeviti, razuđeni oblik. U praživotinja se često javljaju različiti oblici: izdužen, izvijen, kobasičast itd. U živim ćelijama, kao što je rečeno, interfazno jedro izgleda homogeno i optički prazno. Na fiksiranim (specifično obojenim) preparatima jedro ispoljava svoje odgovarajuće strukture.
 
===Građa jedra===
Obojena masa jedra se, zbog afiniteta prema boji, naziva '''[[hromatin]]'''. Danas se pouzdano zna da je hromatin materija od koje su građeni [[hromosom]]i i da predstavlja nukleoproteinsku komponentu interfaznog jedra. Jedro je vrlo složen ćelijski sastojak, čiju strukturu čine jedrova opna, jedrov sok, jedarce i hromosomi.
Unutrašnja struktura hromosoma je veoma složena. Ona se danas intenzivno proučava raznim sredstvima i metodama, što omogućava da se dobije potpunija predstava o hromosomu kao strukturnoj i funkcionalnoj jedinici jedra.
 
==Reference==
{{reference}}
==Također pogledajte==
*[[Ćelije (biologija)|Ćelija]]
[[Kategorija:Nukleinske kiseline]]
 
==Reference==
 
{{reference}}
 
 
{{Commonscat|Cell nucleus}}
{{Ćelija}}
 
{{Commonscat|Cell nucleus}}
 
[[Kategorija:Citologija]]