Razlika između izmjena na stranici "Baščaršija"

Uklonjeno 85 bajtova ,  prije 4 godine
m
brisanje praznih mjesta kod šablona na dnu using AWB
m (šablonizacija using AWB)
m (brisanje praznih mjesta kod šablona na dnu using AWB)
[[Datoteka:Sebilj fountain, Sarajevo.jpg|mini|250p|Čuveni Sarajevski sebilj]]
'''Baščaršija''' je stara [[Sarajevo|sarajevska]] [[Čaršija|čaršija]] i [[Historija|historijski]] i [[Kultura|kulturni]] centar grada. Baščaršija je izgrađena u [[15. vijek|15. vijeku]]u kad je [[Isa-beg Ishaković]] osnovao cijeli grad. Riječ Baščaršija potiče od riječi "baš", koja znači "glavna" na [[Turski jezik|turskom]], tako da Baščaršija znači "glavna čaršija". Zbog velikog požara u [[19. vijek|19. vijeku]]u, današnja Baščaršija je dvostruko manja nego što je nekad bila.
 
Baščaršija se nalazi na sjevernoj obali rijeke [[Miljacka|Miljacke]], u općini [[Općina Stari Grad Sarajevo|Stari Grad]] Sarajevo. Na Baščaršiji se nalazi nekoliko važnih historijskih objekata, poput [[Gazi Husrev-begova džamija|Gazi Husrev-begove džamije]] i [[Sarajevska sahat-kula|sahat-kule]]. Danas je Baščaršija glavna [[Turizam|turistička]] atrakcija grada Sarajeva.
[[Datoteka:Bascarsija.jpg|mini|300p|Motiv sa Baščaršije]]
[[Datoteka:Bascarsijska dzamija Sarajevo 2.jpg|mini|desno|250px|Baščaršijska džamija]]
Prije dolaska [[Osmanlijsko Carstvo|Osmanlija]] najveće naselje na [[Sarajevsko polje|Sarajevskom polju]] je bio seoski trg [[Tornik]], koje se nalazilo na raskršću puteva gdje je danas [[Alipašina džamija]]. Baščaršija je nastala godine [[1462|1462.]] kada je [[Isa-beg Ishaković]] izgradio [[Han|han]], a pored njega brojne dućane. U to doba, većina stanovnika Sarajeva je živjela u okolini [[Careva džamija|Careve džamije]]. Zato je Isa-beg Ishaković izgradio most preko Miljacke da bi povezao glavno sarajevsko naselje i novi privredni centar grada, Baščaršiju.
 
Oko glavnog ulaza formirala se čaršija ''Bazerdžana''. Prema zapadu nastaje čaršija ''Kazaza'', a sa sjeverne čaršija ''Sedlara'' i ''Sarača'' (današnja ulica [[Sarači]]). Možda najznačajnije zgrade koje su izgrađene u ovom periodu su [[Džamije|džamije]]. Čuvenu [[Baščaršijska džamija|Baščaršijsku džamiju]] je izgradio [[Havedža Durak]] [[1528|1528.]] godine. [[Gazi Husrev-beg]] je podigao [[Gazi Husrev-begova džamija|svoju džamiju]] [[1530|1530.]] godine.
 
Gazi Husrev-beg u Baščaršiji podiže [[Gazi Husrev-begova medresa|medresu]], [[Gazi Husrev-begova biblioteka|biblioteku]], [[hanikah]], [[Gazi Husrev-begov hamam]], [[Gazi Husrev-begov bezistan]], [[Morića han]] i [[Sarajevska sahat-kula|Sahat kulu]], te niz drugih objekata. [[Gazi Husrev-beg]] je ukopan u [[harem]]u njegove džamije, pored koga je i [[turbe (mauzolej)|turbe]] njegovog oslobođenog roba i prvog [[mutevelija|mutevelije]] njegovog [[vakuf]]a [[Murat-beg Tardić|Murat-bega Tardića]].
Baščaršija je svoj najveći uspon dostigla u drugoj polovini [[16. vijek]]a. Postojalo je 80 raznih vrsta zanata, organizovanih u jake cehovske organizacije. Čaršija je bila podijeljena po ovim zanatima tako da bi u svakoj ulici bili dućani za jedan ili više srodnih zanata (npr. ulice Kovači, Čurčiluk, Kazandžiluk, Sarači...).
 
U ova doba izgrađen je čitav niz trgovačkih objekata, poput [[bezistan]]a, hanova, i [[Karavansaraj|karavansarajakaravansaraj]]a. Sarajevo je bio važan centar trgovine na [[Balkan|Balkanu]]u i imao je tri bezistana (danas još uvijek postoje [[Gazi Husrev-begov bezistan]] i [[Brusa bezistan]]). Postojale su kolonije Mlečana i [[Dubrovnik|Dubrovničana]]. Baščaršija je u to doba imala otprilike 12.000 trgovačkih i zanatskih dućana.
Nakon [[Zemljotres|zemljotres]]a [[1640|1640.]] godine i nekoliko požara [[1644|1644.]] i [[1656|1656.]] godine, Sarajevo su [[1697|1697.]] zapalile i opustošile trupe [[Eugen Savojski|Eugena Savojskog]]. Putopisac [[Evlija Čelebi]] je [[1660|1660.]] godine napisao:
::''"U čaršiji ima u svemu hiljadu i osamdeset dućana koji su uzor ljepote. Sama čaršija je veoma privlačna i izgrađena po planu."''
Do [[19. vijek|19. vijeka]]a, područje grada Sarajeva se ne širi. Sa [[Austro-Ugarska|austrougarskom]] okupacijom [[1878|1878.]] godine, strani arhitekti su htjeli da Sarajevo pretvore u moderni [[Evropa|evropski]] grad. Pomogao im je veliki požar koji je uništio stari grad osim dijela koji je i dan danas tu. Tako nastaje današnja poznata granica između Baščaršije i ulice [[Ferhadija|Ferhadije]]. Sa oslobođenjem Sarajeva [[1945|1945.]] godine, novi gradski narodni odbor je donio odluku da se čaršija postepeno ruši, smatrajući da stari trgovački centar nema ulogu u modernom gradu.
 
== Karakteristike ==
{{commonscat|Baščaršija}}
{{sarajevska naselja}}
 
{{Sarajevo}}
 
1.040

izmjena