Razlika između izmjena na stranici "Grumman F-14"

Uklonjeno 65 bajtova ,  prije 6 godina
m
nema sažetka izmjene
m (Uklanjanje Link FA/FL/GA)
m
 
{{Infokutija avion |
|naziv = '''Grumman F-14 Tomcat'''|
|model = |
|proizvođač = [[Grumman]]|
|opis slike =F-14A |
|designer = |
|prvi let = [[21. decembar]] [[1970]].|
|prvi komercijalni let =
|prekinut = |
|produced = |
|broj napravljenih = 712
|cijena = 38 miliona US$ (1998.)
|varijante =
}}
'''[[Grumman]] F-14 Tomcat''' jejest nadzvučni, dvomotorni [[avion]] ssa dva sjedalasjedišta i s
promijenjivompromjenjivom geometrijom krila. Od 1972.g. do 2006.g. bio je glavni lovac presretač i
izviđački avion [[Američka ratna mornarica|Američke ratne mornarice. Ušao je u službu 1972.g. zamijenivši [[McDonnell F-4]]|McDonnell F-4 Phantom II]]. Ukinut je 22. septembra 2006.g., a zamijenio ga je [[McDonnell F/A-18E/F]] Super Hornet]].
izviđački avion [[Sjedinjene Američke Države|američke]] ratne mornarice.
Ušao je u službu 1972.g. zamijenivši [[McDonnell F-4]] Phantom II. Ukinut je 22. septembra 2006.g., a zamijenio ga je [[McDonnell F/A-18E/F]] Super Hornet.
 
==Razvoj==
[[Datoteka:F14 pancake.jpg|thumbmini|Pogled na stražnji dio aviona.]]
F-14, dizajniran je sas namjerom da zamijeni lovca/presretača [[F-4 Phantom II]], koji je do tadadotad bio glavni presretač američkeAmeričke ratne mornarice. Prvi let F-14 (u verziji F-14A) izvršen je 21. decembra [[1970]]. godine i ubrzo će se pokazati da je to jedan od najsjajnijih i najubojitijih od svih lovaca/presretača koji su ikadaikad služili u USAmeričkoj Navyratnoj (Amerika ratna mornarica)mornarici. F- 14A namijenjena je uloga vazdušnezračne borbe, što znači da primarno koristi rakete vazduhzrak-vazduhzrak. Novembra [[1973]]. godine poslije zavšnogzavršnog uspješnog testiranja [[Pentagon]] je službeno odobrio uvođenje [[AIM- 54 Phoenix]] rakete u operativnu upotrebu. KakoBudući da je njen domet preko 180 km, postala je odlično oružje za zaštitu nosača aviona i pratećih brodova u floti od napada tada najvećeg neprijatelja flote, sovjetskih bombardera velikog dometa naoružanih i dalekometnim raketama za napad na brodove. Preuzimanje takve uloge donijelo je i avionima F-14 Tomcat i naziv ''Fleet Defender'' (branitelj''Branilac flote''). Jedan od najvećih nedostataka verzije F- I4A14A bili su pogonski motori. Pucanje usmjerivača mlaznica na ispuhu motora i prestanak rada motora pri malim brzinama i velikoj visini samo su najećinajveći od niza kvarova. Problemi s pogonskim motorima i saznanje o premalo snage za takav avion, navelo je na razmatranje i ispitivanje nove pogonske grupe. Ugradnja nove pogonske grupe uz ugradnju sistema nadgledanja zamora motora, uz još neke promjene, trebalo je značiti verziju F-14B. KakoBudući da je u to vrijeme [[Vijetnamski rat]] iscjeđivao USbudžet NavyAmeričke budžetratne mornarice, zajedno s proizvodnim problemima pogonske grupe F401, aprilau aprilu [[1974]]. godineodbačen je plan izgradnje verzije F-14B je odbačen.
 
U traženju da US NavyMornarica zamijeni lovce/jurišnike predložena je verzija F-14C. Uopšteno je to verzija kao i F-14B uz dodatak ugrađenog naprednijeg sistema za napade na zemaljske ciljeve. S obzirom na visoku cijenu aviona F-14 (oko 38 miliona USDdolara po komadu), plan je odbačen prije nego je uopšte došao u proizvodnju. Umjesto F-14C US Navy le odlučila kupiti više [[A-6 Intruder]] aviona. SaS krajem vijetnamskog rata, upočetkom ranim [[1980te|801980-tim]] godinamaih, poslijenakon odbacivanja verzije F-14B, plan o modernizaciji F-14 ponovo je aktuelanpostao aktualan. Dodavanjem novog elektronskog sistema za kontrolu paljbe, sistema za kontrolu i protivmjere, UHF-VHF radio, te rješavanjem problema sa zapaljenjem pogonskih grupa, nastaje verzija F-14A+. Prvi let F-14A+ izveden je 14. januara [[1981]]. godine. Ugradnjom nove pogonske grupe, radijus presretanja se povećao za 62%, a pružena je i mogućnost polijetanja s nosača aviona bez korištenja forsaža (dodatno sagorijevanje).
 
Za razliku od F-14A+, verzija F- 14D zamišljena je kao avion s digitalnom avionikom. Prvi let verzije F-14D izveden je 9. februara [[1990]]. godine. Verzija F-14D sadrži novi glavni radar AN/APG-7 I (sličan radaru ugraden u F -15 Eagle), ometač za samozaštitu u vazduhu, digitalni navigacioni sistem, laserski navigacioni sistem i dvostruki standardni letni kompjuter. U vrijeme ugradnje u F-14D, AN/APG-71 je bio jedan od najnaprednijih radara s dometom pretraživanja od 370 km (za razliku od prethodnika AWG-9, čiji je domet bio 160 km). Za razliku od prijašnjih verzija, F- 14D je sposoban ponijeti široku paletu oružja i oruđa za napade na zemaljske ciljeve uključujući i gađanje ciljeva laserski navodjenim bombama. Planirano je da može ponijeti HARM, HARPOON, Maverick i AMRAAM rakete. Proizvodnja svih F-14D službeno je završena u martu [[1990]]. godine nakon proizvedenih samo 37 aviona. Slika F-14
 
Nadogradnja svih F-14 s mogućnošću napada na zemaljske ciljeve, što uključuje u prvoj fazi nadogradnju na nivo F- 14D, u kasnijoj fazi dogradnju na kokpitu, a u posljednoj fazi dodavanje softwareasoftvera iz radara APG-71 aviona F-15E, trebala je rezultirati verzijom F/A- l4D. Verzije F-14T i F-14X predložene su u 701970-timim godinama kadakad je cijena aviona ozbiljno ugrožavala projekatprojekt F-14. Obe predložene verzije trebale su nositi manje raketa i imari slabiju avioniku. Verzija T imala bi samo [[AIM-7]] i [[AIM-9]] rakete, čime ne bi bila značajno bolja od tada postojećih aviona, PhantomPhantoma i CrusaderCrusadera. Verzija X trebala je nositi ili AIM-53 rakete ili ništa, a mogućnosti radara bile bi značajno umanjene. Oba plana su odbačnaodbačena nakon što jese NavyMornarica odlučila da se opremiopremiti najboljim mogućim avionima.
S obzirom na povlačenje iz upotrebe jurišnog aviona A-6 Intruder, predložena je verzija F-14 Quick Strike koja bi bila slična F/A-14 i imala bi sličnu avioniku kao i F-15E, duže vrijeme leta i 4 nosača za naoružanje na koje bi se zakačilo po 5 raketa ili bombi. Predloženo naoružanje uključivalo je HARM, Harpoon i Maverick projektile. No s obzirom na uspjeh F/A-18E/F Super Hornet, svi budući programi razvoja F-14 su prekinuti.<ref>http://www.enovine.net/zanimljivosti/05/05iv01zan/05iv0109zan/f-14.html</ref>
 
S obzirom na povlačenje iz upotrebe jurišnog aviona A-6 Intruder, predložena je verzija F-14 Quick Strike koja bi bila slična F/A-14 i imala bi sličnu avioniku kao i F-15E, duže vrijeme leta i 4 nosača za naoružanje na koje bi se zakačilo po 5 raketa ili bombi. Predloženo naoružanje uključivalo je HARM, Harpoon i Maverick projektile. No s obzirom na uspjeh F/A-18E/F Super Hornet, svi budući programi razvoja F-14 su prekinuti su.<ref>http://www.enovine.net/zanimljivosti/05/05iv01zan/05iv0109zan/f-14.html</ref>
== Tipovi ==
[[Datoteka:F-14 Tomcat preparing to refuel.jpg|thumbmini|F-14D prilikom leta.]]
Ukupno je prozivedeno 712 F-14 u Grummanovoj tvornicifabrici u [[Calverton]]u na [[Long Island]]u od 1969.g. do 1991.g.
 
* '''YF-14A''': [[Prototip]] i preproizvodnipretproizvodni model (12 proizvedeno)
 
* '''F-14A''': Originalna proizvodna dvosjedna varijanta konstruirana za Američku ratnu mornaricu kao lovac -presretač. Kasnije su rađene modifikacije ovog modela. 545 zrakolova je isporučeno američkoj mornarici i 80 [[Iran]]u. Zadnja 102 modela isporučeni su s poboljšanim motorom (TF30-P-414A).
 
* '''F-14 + Plus''' ili '''F-14B''': Varijanta F-14A poboljšana novim motorom GE F110-400. 38 novih aviona je proizvedeno, dok 48 F-14A unapređeno u B varijantu. U kasnim 1990tima 67 F-14B varijante aviona unapređene su kako bi im se povećao rok upotrebe. Ti modeli bili su poznati kao '''F-14B Upgrade'''.
 
* '''F-14D Super Tomcat''': Izvorni motori TF-30 zamijenjeni su GE F110-400 kao i na F-14B. Nova varijanta uključivala je i novi sistem avionike i novi [[radar]]. Ukupno je proizvedeno 37 novih aviona i 18 F-14A unaprijeđeno je u D varijantu D.
 
==Reference==
{{reference}}
== Slike ==
<gallery>
Datoteka:F-14 3 Yokota Tokyo.jpg|F-14 sprijeda
</gallery>
 
==Reference==
{{reference}}
 
{{Commonscat|F-14 Tomcat}}
{{Avioni Grumman}}
 
[[Kategorija:Lovci]]