Razlika između izmjena na stranici "Urugvaj"

Uklonjeno 7 bajtova ,  prije 5 godina
m
nema sažetka izmjene
m (replaced: <references /> → {{reference}} using AWB)
m
komentar =|
|}}
'''Urugvaj''', ili zvanično '''Istočna republika Urugvaj''', odnosno '''Republika istočno od Urugvaj rijeke''' je [[država]] koja se nalazi u jugoistočnom dijelu [[Južna Amerika|Južne Amerike]]. Na [[sjever]]u graniči sa [[Brazil]]om, na [[zapad]]u sa rijekom Urugvaj, morskim rukavcem Río de la Plata ''(Rijeka srebra)'' i [[Argentina|Argentinom]] na jugozapadu, te na kraju sa Atlanskim okeanom na jugoistoku. Gotovo polovina stanovništva živi u glavnom i ujedno najvećem gradu, [[Montevideo|Montevideu]]. Urugvaj je druga najmanja nezavisna država Južne Amerike, veća jedino od [[Suriname]]a, a također je politički i ekonomski najaviše stabilnanajstabilnija <ref>[http://www.transparency.org/news_room/in_focus/cpi_2006/cpi_table Transparency.org]</ref>.
 
== Historija ==
[[Španija|Španci]] su na teritoriju današnjeg Urugvaja došli [[1516]], ali je žestok otpor indijanaca, te nedostatak srebra i zlata, uslovio samo manje naseobine tokom [[16. vijek|16.]] i [[17. vijek]]a. U ovom periodu Urugvaj je bio predmet razmirice između Španaca i [[Portugal]]aca. [[1603]]. Španci uvode stočarstvo, koje postaje izvor bogatstva u regionu. Prvu trajnu naseobinu na teritoriji današnjeg Urugvaja su osnovali Španci [[1624]]. godine u Sorianu, na Rio Negro ''(Crna rijeka)''. Tokom [[1661]]-[[1671|71]]. Portugalci grade utvrdu u Colonia del Sacramento. Španska kolonizacija se povećava kako Španija pokušava da umanju portugalsko širenje prema granicama [[Brazil]]a.
 
Glavni grad [[Montevideo]] su osnovali Španci početkom [[18. vijek]]a da služi kao vojno uporište; prirodna luka ovogaovog grada uskoro postaje komercijalni centar koji se počinje takmičiti sa glavnim gradom [[Argentina|Argentine]], [[Buenos Aires]]om. Historija Urugvaja tokom [[19. vijek]]a je oblikovana stalnim borbama između Španaca, [[Engleska|Britanaca]], Portugalaca i kolonijalnih snaga za prevlast nad aregentinsko-brazilsko-urugvajskim regionom. Tokom rata sa Španijom, [[1806]]. i [[1807]]. godine, britanska armija pokušava da osvoji Buenos Aires. Kao rezultat ovoga, početkom 1807. godine, britanska armija okupira Montevideo te ga drži pod svojom vlašću do sredine iste godine kada odlaze u napad na Buenos Aires.
 
== Vlada ==
 
=== Politika ===
Tokom većinevećeg dijela urugvajske historije, na čelu države su se nalazili predstavnici Colorado i Nacionalne stranke. Međutim, u periodu između [[1973]]. i [[1985]]. godine, a kao odgovor na nerede uzrokovane od strane [[komunizam|komunistički]] nastrojenog urbanog [[gerila]] pokreta MLN-T, čiji su sljedbenici bili poznati pod imenom [[Tupamaros]]i, Urugvaj se nalazio pod vojnom vlašću. Tokom ovog perioda, Generalna skupština je bila prvo suspendirana, pa onda ukinuta, da bi je zamjenilo tridesetočlano Vijeće države ''(Consejo de Estado)''. Od [[1976]]. vrhovno vladajuće tijelo je bilo Vijeće naroda ''(Consejo de la Nación)'', koje je bilo sastavljeno od Vijeća države i dvadeset i osam vojnih predstavnika. Demokratija se vraća u Urugvaj [[1984]]. ponovnim uspostavljanjem Generalne skupštine, te izborom Julio María Sanguinetti Cairolo, člana Colorado stranke, na mjesto predsjednika [[1985]]. godine <ref>[http://www.photius.com/countries/uruguay/national_security/uruguay_national_security_the_growth_of_milita~1740.html Rast vojne vlasti u Urugvaju]</ref>.
Izbori u oktobru [[2004]]. su na vlast doveli Encuentro Progresista-Frente Amplio-Nueva Mayoría, koaliciju [[socijalizam|socijalista]], bivših Tupamarosa, komunista i [[socijaldemokratija|socijaldemokrata]], koja ima većinu u oba doma [[parlament]]a, kao i predsjednika [[Tabaré Vázquez]] Rosas koje je pobjedio na izborima sa velikom većinom.
 
Urugvaj se sastoji od 19 administrativnih odjela ''(departamentos)'':
 
[[Datoteka:Departments of Uruguay (map).png|mini|340p|<center> Mapa administrativnih odjela Urugvaja]]</center>
 
{| border=1
 
== Geografija ==
Urugvaj se prostire na 176,.214 kvadratnih kilometara [[kontinent]]alnog zemljišta i 142,.199 kvadratnih kilometara teritorijalnih voda i malih riječnih ostrva. Reljef se pretežno se sastoji od ravnica i niskih brdskih lanaca ''(cuchillas)'', te plodne obalne nizije. Urugvaj ima četiri riječna bazena ili delte, rijeke Urugvaj, Negro, Plate i jezero Merin, a največanajveća rijeka je Rio Negro ''(Crna rijeka)''. Najviši vrh Urugvaja, koji se nalazi u planinskom lancu Carape je Cerro, visine 513,66 metara.
 
Klima je u Urugvaju [[umjerena klima|umjerena]], ali prilično topla pa su temperature ispod nule gotove nepoznate. Zbog ravnog reljefa zemlja je izložena brzim premještanjima vremenskih fronti, te [[pampero|pamperu]], hladnom i povremenom vrlo jakom vjetru koji puše s argentinskih [[pampa]].
 
== Privreda ==
Privreda Urugvaja su oslanja na izvozno orijentiran [[poljoprivreda|poljoprivredni]] sektor, dobro obrazovanu radnu snaga, visokuvisoki razinanivo državne potrošnje i razvijeni sektor industrije. i uslužni sektor. U zadnjih nekoliko godina Urugvaj je usmjerio svoje napore na razvoj informatičke industrije i postao najvećim latinoameričkim izvoznikom softvera.
 
== Stanovništvo ==
Urugvajci su dio [[španski jezik|španske]] jezične i kulturne sfere, iako četvrtina stanovništva potječe iz [[Italija|Italije]]. Oko 88% stanovnika porijeklom su iz [[Evropa|Evrope]], s 8% [[mestici|mestika]] i 4% crnaca. [[Religija]] je službeno odvojena od države, a najveća je vjerska zajednica je [[katoličanstvo|Katolička crkva]] kojoj pripada 66% stanovništva, uz manjemanju [[protestantizam|protestantsku]] (2%) i [[judaizam|jevrejsku]] (1%) zajednicu, te veliku grupu ateista i agnostika (31%).
 
Urugvaj se ističe visokom stopom [[pismenost]]i stanovništva, velikom srednjom klasom i ravnomjernom raspodjelom nacionalnog bogatstva. U posljednje dvije decenije oko 500.000 Urugvajaca emigriralo je, emigriralo uglavnom u [[Brazil]] i [[Argentina|Argentinu]]. Dobna struktura stanovništva je prilično nepovoljna zbog niskog [[natalitet]]a, visoke očekivane životne dobi i velike emigracije mladih.
 
== Kultura ==
Za kulturu Urugvaja odgovorno je Ministarstvo obrazovanja i kulture ''[http://www.mec.gub.uy/ (Ministerio de Educación y Cultura).]''
PromovisanjuPromoviranju kulture doprinosi i visok stepen pismenosti, te veliki broj javnih i privatnih radio i televizijskih stanica. Poznata vladina institucija [http://www.latitud34.net/radiodifusion/sodre_int/sodre.html SODRE] (skraćenica za "Zvanični servis za radio, televiziju i primjenjenu umjetnost") zadužena je za kulturne aktivnosti Urugvaja. Osnovana još 1929. godine, SODRE između ostalog upravlja [[simfonija|simfonijskim]] orkestrom, ansamblima [[kamerna muzika|kamerne muzike]] i [[balet]]a, te [[hor]]om.
 
== Također pogledajte ==
73.705

izmjena