Genom: razlika između verzija

Dodano 2.956 bajtova ,  prije 8 godina
(review)
[pregledana izmjena][pregledana izmjena]
mNo edit summary
((review))
[[File: NHGRI human male karyotype.png | thumb |Diploidna [[hromosomska garnitura]] ([[jedro|jedarni]] dio genoma) [[čovjek]]a (''2n''=46). Na slici su [[hromosom]]i [[muškarac|muškarca]]. ([[Mitohondrija|Mitohondrijska DNK]] i mitohondrijski [[hromosom]] nisu prikazani.)]]
'''Genom''', u modernoj [[molekulska biologija|molekulskoj biologiji]] i [[genetika|genetici]], je genetički materijal [[organizam|organizma]]. Kodiran je ili u [[DNK]] ili, kod [[RNK virus]]a, u [[RNK]]. Uključuje i [[gen]]e i nekodirajuću [[DNK]], [[nekodiranjenekodirane sekvence]] [[DNK]]/[[RNK]]. Termin ''genom'' je formulirao [[Hans Winkler]], profesor [[botanika|botanike]] na University of Hamburg, [[Njemačka]], [[1920]]. godine.<ref>Winkler H. ''OxfordL. English(1920): Dictionary'' sugerira da je naziv spoj riječi [[gen]] i [[hromosom]].<ref>{{cite book|last=Winkler|first=HL|title=Verbreitung und Ursache der Parthenogenesis im Pflanzen- und Tierreiche.|year=1920|publisher= Fischer Verlag, Fischer|location=Jena}}</ref>''Oxford English Dictionary'' sugerira da je ovo ime nastalo spajanjem riječi ''[[gen]]'' i ''[[hromosom]]''.<ref>{{cite web|title=definition of Genome in Oxford dictionary|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/genome|accessdate=25 March 2014}}</ref> Uz ovu, nekoliko srodnih riječi u [[biologija|biologiji]] (sa sufiksom ''–om'') čine sistematiziranu cjelinu, kao što su: [[biom]], [[rizom]] i savremenija savremeniji [[konektom]].<ref>{{cite journal |last1=Lederberg, |first1=Joshua |last2=McCray |first2=AlexaA. T. |title='(2001):Ome Sweet 'Omics -- A Genealogical Treasury of Words | journal=The Scientist | volume=15 | issue=7 | year=2001 | url=http://lhncbc.nlm.nih.gov/lhc/docs/published/2001/pub2001047.pdf |format=PDF}}</ref> <ref name=" Griffiths">{{Cite book | author = Griffiths J. F., Gelbart W. M., Lewontin R. C., Wessler S. R., Suzuki D. T., Miller J. H. (2005): | title = Introduction to Genetic Analysis.| publisher = W.H. Freeman and Co. | location =, New York, |ISBN isbn = 0-7167-4939-4 | pages = 34–40, 473–476, 626–629 }}.</ref>
 
Neki organizmi imaju više kopija [[hromosom]]a: [[diploidija|diploidni]], [[triploidija|triploidni]], [[tetraploidija|tetraploidni]] i tako dalje. U klasičnoj [[genetika|genetici]] takvo stanje je obično kod [[organizam]]a sa [[spol]]nim [[razmnožavanje]]m ([[eukariot]]a), kod kojih [[gamet]]i imaju upola manji broj [[hromosom]]a nego [[Somatologija|somatske]] [[ćelije (biologija)|ćelije]] , a genom je kompletan set [[hromosom]]a diploidne ćelije.
'''Genom''', u modernoj [[molekulska biologija|molekulskoj biologiji]] i [[genetika|genetici]], je genetički materijal [[organizam|organizma]]. Kodiran je ili u [[DNK]] ili, kod [[RNK virus]]a, u [[RNK]]. Uključuje i [[gen]]e i nekodirajuću [[DNK]], [[nekodiranje sekvence]] [[DNK]]/[[RNK]]. Termin ''genom'' je formulirao [[Hans Winkler]], profesor [[botanika|botanike]] na University of Hamburg, [[Njemačka]], [[1920]]. godine. ''Oxford English Dictionary'' sugerira da je naziv spoj riječi [[gen]] i [[hromosom]].<ref>{{cite book|last=Winkler|first=HL|title=Verbreitung und Ursache der Parthenogenesis im Pflanzen- und Tierreiche.|year=1920|publisher=Verlag Fischer|location=Jena}}</ref>''Oxford English Dictionary'' sugerira da je ovo ime nastalo spajanjem riječi ''[[gen]]'' i ''[[hromosom]]''.<ref>{{cite web|title=definition of Genome in Oxford dictionary|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/genome|accessdate=25 March 2014}}</ref> Uz ovu, nekoliko srodnih riječi u [[biologija|biologiji]] (sa sufiksom ''–om'') čine sistematiziranu cjelinu, kao što su: [[biom]], [[rizom]] i savremenija [[konektom]]<ref>{{cite journal |last1=Lederberg |first1=Joshua |last2=McCray |first2=Alexa T. |title='Ome Sweet 'Omics -- A Genealogical Treasury of Words | journal=The Scientist | volume=15 | issue=7 | year=2001 | url=http://lhncbc.nlm.nih.gov/lhc/docs/published/2001/pub2001047.pdf |format=PDF}}</ref> <ref name=" Griffiths">{{Cite book | author = Griffiths J. F., Gelbart W. M., Lewontin R. C., Wessler S. R., Suzuki D. T., Miller J. H. (2005): | title = Introduction to Genetic Analysis.| publisher = W.H. Freeman and Co. | location = New York | isbn = 0-7167-4939-4 | pages = 34–40, 473–476, 626–629 }}</ref>
 
Odvajanje [[genetika|genetičkog]] materijala u gamete se postiže odvajanjem rekombiniranih (crossing overom) homologa tokom [[mejoza|mejoze]].<ref>Griffiths J. F., Gelbart W. M., Lewontin R. C., Wessler S. R.. Suzuki D. T., Miller J. H. (2005): Introduction to u Genetic Analisis. W. H. Freeman and Co., New York, ISBN 0-7167-4939-4 .</ref> U [[haploid]]nih [[organizam]]a, uključujući i [[ćelije (biologija)|ćelije]] [[bakterija]], [[arhea]], a i [[organele]] ([[mitohoddrija|mitohondrije]] i [[hloroplast]]e) ili [[virus]]e, koji na sličan način sadrže [[gen]]e u jednom ili nizu kružnih ili linearnih lanaca [[DNK]] (ili RNK za [[RNK virus|neke viruse]]). Isto tako termin ''genom'' može se primijeniti i konkretno, znači – ono što je pohranjeno u kompletnom [[jedro|jedru]] (''[[nuklearni genom]]''), ali također i za ono što je pohranjeno u [[organela]]ma koje sadrže vlastitu [[DNK]], kao ''[[mitohondrijski genom]]'' ili ''[[hloroplast|hloroplastni genom]]''. Pored toga, genom se može sastojati i od ne-[[hromosom]]skih [[genetika|genetičkih]] elemenata, kao što su [[virus]]i, [[plazmid]]i i [[transpozon]]i.
 
Kad se kaže da je genom kod biseksualnih [[vrsta]] ''sekvenciran'', to se obično odnosi na utvrđivanje sekvence jednog seta [[autosom]]a, a i sve [[hromosom|spolne hromosome]] koji zajedno predstavljaju oba moguća spola. Odnosi se i na jednospolne [[vrsta|vrste]], kada se opisuje kao ''genom sekvenca''. Kolokvijalni izraz ''genetička kozmetika'' se ponekad koristi da označi genom određenog pojedinca ili organizma.
 
[[Nauka]] koja proučava globalna [[osobina|svojstva]] genoma srodnih [[organizam]]a naziva se [[genomika]], koja se razlikuje od [[genetika|genetike]] , koja uglavnom proučava svojstva pojedinačnih [[gen]] a ili skupine gena. Obje procjenjuju [[bazni par|bazne parove]], a broj gena varira od jedne do druge vrste, a postoji samo gruba korelacija između ta dva poznat a kao [[paradoks C-vrijednosti]]. Trenutno, najveći poznati broj gena je oko 60.000 ([[protozoa]], koje uzrokuju [[trihomonijaza|trihomonijazu]] , što je tri puta više nego u [[čovjek|ljudskom]] genomu.
 
Analogiju veličine ljudskog genoma (pohranjene [[DNK]] instruktivno je pogledati u komparaciji sa proporcijama [[hipotrza|hipotetske]] [[knjiga|knjige]]:
* Knjiga (genom) će sadržavati 23 poglavlja (hromosoma);
* Svako poglavlje sadrži 48-250 milijuna slova (A, C, G, T), bez razmaka;
* Knjiga, dakle, ukupno sadrži više od 3,2 milijarde slova;
* Knjiga se uklapa u ćelijski nukleus veličine sićušne čestice;
* Barem jedan primjerak knjige (svih 23 poglavlja) sadržan je u većini ćelija našeg tijela. Jedini izuzetak kod ljudi su zreli [[eritrocit]]i kod kojih je tokom razvoja prisutna denukleacija i stoga nemaju genom.
== Reference ==
{{reference}}
23.119

izmjena