Razlika između izmjena na stranici "Nebraska"

Dodana 1.432 bajta ,  prije 5 godina
nema sažetka izmjene
{{Izmjena_u_toku}}
{{Geokutija|Savezna država
| ime = Nebraska
| izvorno_ime =
| drugo_ime = ''State of Nebraska'' {{Simboli jezika|en|engleski}}
| kategorija = [[Savezne države Sjedinjenih Američkih Država|Savezna država]]
| etimologija =
| službeni_naziv =
| graniči_sa = {{#invoke:Wikidata|formatStatements|property=p47|separator=<br />|conjunction=<br />}}
| moto = Equality Before the Law<br><small>''Jednakost pred zakonom''</small>
| nadimak = Cornhusker State<br><small>''Zemlja berača kukuruza''</small>
| slika =
| opis_slike =
| zastava = Flag of Nebraska.svg
| simbol = Nebraska-StateSeal.svg | simbol_vrsta = Grb
| država = Sjedinjene Američke Države
| zastava_države = da
| glavni_grad = {{#invoke:Wikidata|formatStatements|property=p36}}
| širina_stepeni_glavnog_grada = 40| širina_minuta_glavnog_grada = 48| širina_sekundi_glavnog_grada = 35| širina_SJ_glavnog_grada =N
| dužina_stepeni_glavnog_grada = 96| dužina_minuta_glavnog_grada = 40| dužina_sekundi_glavnog_grada = 31| dužina_IZ_glavnog_grada =W
| najviši =
| najviše_mjesto = Panorama Point
| najviša_visina = 1654
| najniža =
| najniža_lokacija = rijeka [[Missouri (rijeka)|MIssouri]]
| najniža_visina = 256
| dužina = 690
| širina = 340
| površina = 200520
| površina_zemlje =
| površina_vode = 0,7%
| stanovništvo = 1845525 | stanovništvo_datum = 2012
| stanovništvo_gustoća = 9.25
| osnovan = 37. savezna država
| datum = 1. mart 1867.
| vlada =
| lider = [[Dave Heineman]] | lider_vrsta = Guverner
| partija_lidera lider_partija = [[Republikanska stranka (SAD)|R]]
| vremenska_zona = UTC-6/DST-5<br>zapadni dio: UTC-7/DST-6
| vremenska_zona_DST = DST-5<br>DST-6
| poštanski_broj = NE
| pozivni broj =
| kod = US-NE | kod_vrsta = [[ISO 3166-2]]
| karta = Nebraska in United States.svg
| opis_karte =
| web_stranica = [http://www.nebraska.gov www.nebraska.gov]
| bilješka =
}}
{{Audio|en-us-Nebraska.ogg|'''Nebraska'''}} ('''NE''') jeste [[Savezne države Sjedinjenih Američkih Država|američka savezna država]] koja se nalazi na [[Srednji zapad (SAD)|srednjem zapadu]] [[Sjedinjene Američke Države|SAD]], i jednim dijelom, u regiji [[Velika nizija|Velike nizije]] (''Great Plains''). Njen glavni grad je [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]], a najveći [[Omaha (Nebraska)|Omaha]] na rijeci [[Missouri (rijeka)|Missouri]].
 
[[Datoteka:Scotts bluff national monument.jpg|thumb|250px|lijevo|Nacionalni spomenik Scotts Bluff.]]
Nebraska je sastavljena iz dvije velike kopnene regije: [[Velika nizija|Velike nizije]] i izbrazdane nizije (''Dissected Till'').<!-- možda se može prevesti? --> Krajnji istočni dio države je izbrazdan [[glečer]]ima iz [[ledeno doba|ledenog doba]]. Nakon što su se glečeri povukli, iza njih je ostala izbrazdana nizija ''Dissected Till'' sa brojnim blagim dolinama i uzvišenjima. Gradovi Omaha i Lincoln se nalaze u ovoj regiji. [[Velika nizija]] zauzima veći dio zapadne Nebraske. Regija Velike nizije sastoji se iz nekoliko manjih, donekle različitih geoloških regija, uključujući regije Sandhills, Pine Ridge, bazen Rainwater, Visoku niziju i planine Wildcat. Najviša tačka u Nebraskoj je Panorama Point na 1.653 m, a usprkos svog imena i visine, relativno je nisko uzvišenje u blizini granice sa Coloradom i Wyomingom.
 
Nekadašnji turistički moto u Nebrasci bio je ''tamo gdje počinje Zapad'', a simbolično su navođena mjesta početka ''Zapada'', uključujući rijeku Missouri, ugao 13. i O. ulice u gradu Lincoln (gdje je postaljena crvena cigla u obliku zvijezde), 100. [[Geografska dužina|zapadni meridijan]] ili nacionalni historijski spomenik Chimney Rock. Nebraska je trostruko "zatvorena" kontinentalna zemlja jer nema izlaz na okean, niti ijedna država koja s njom graniči, niti ijedna država koja graniči sa njenim komšijama.<ref>Navedena činjenica o Nebrasci kao ''trostruko zatvorenoj kontinentalnoj državi'' ne uključuje podatak da države Minnesota, Wisconsin i Illinois imaju luke na obalama Velikih jezera, koja su spojena sa okeanom.</ref>
 
=== Klima ===
U Nebraski su prisutne dvije osnovne klimatske zone. Istočni dio države ima [[vlažna kontinentalna klima|vlažnu kontinentalnu klimu]] (''Dfa'' po [[Köppenova klasifikacija klime|Köppenovoj klasifikaciji]]), dok zapadni dio ima hladnu stepsku klimu (''BSk'' po Köppenu). Cijela savezna država ima vrlo velika sezonska kolebanja temperature i količine padavina. Prosječne temperature su dosta ujednačene u svim područjima Nebraske, uz vruća ljeta i općenito hladne zime.
 
Prosječna godišnja količina padavina se smanjuje od istoka prema zapadu, od oko 800 mm u jugoistočnom uglu države do oko 350 mm u ''dršci tave'' (''Panhandle''). Vlažnost se također znatno smanjuje od istoka prema zapadu. Količina snijega je dosta ujednačena, na veći dio Nebraske godišnje padne od 60 do 90 cm [[snijeg]]a. Najviši temperaturni rekord u Nebraski drži grad [[Minden (Nebraska)|Minden]] gdje je 24. jula 1936. zabilježena temperatura od 48 °C, dok je najniža ikad zabilježena temperatura ona u Camp Clarku 12. februara 1899. kada je izmjereno −44 °C.
{{USCensusPop
|1860= 28841
|2000= 1711263
|2010= 1826341
|estimate= 1868516
|estyear= 2013
|footnote = Izvor: 1910–2010<ref name="2010census" />
}}
U Nebraski su prisutne dvije osnovne klimatske zone. Istočni dio države ima [[vlažna kontinentalna klima|vlažnu kontinentalnu klimu]] (''Dfa'' po [[Köppenova klasifikacija klime|Köppenovoj klasifikaciji]]), dok zapadni dio ima hladnu stepsku klimu (''BSk'' po Köppenu). Cijela savezna država ima vrlo velika sezonska kolebanja temperature i količine padavina. Prosječne temperature su dosta ujednačene u svim područjima Nebraske, uz vruća ljeta i općenito hladne zime.
 
Prosječna godišnja količina padavina se smanjuje od istoka prema zapadu, od oko 800 mm u jugoistočnom uglu države do oko 350 mm u ''dršci tave'' (''Panhandle''). Vlažnost se također znatno smanjuje od istoka prema zapadu. Količina snijega je dosta ujednačena, na veći dio Nebraske godišnje padne od 60 do 90 cm [[snijeg]]a. Najviši temperaturni rekord u Nebraski drži grad [[Minden (Nebraska)|Minden]] gdje je 24. jula 1936. zabilježena temperatura od 48 °C, dok je najniža ikad zabilježena temperatura ona u Camp Clarku 12. februara 1899. kada je izmjereno −44 °C.
 
Nebraska se nalazi u takozvanoj ''aleji tornada''. Oluje su česte u proljeće i ljeto, a snažne oluje i [[tornado|tornada]] javljaju se tokom proljeća i ljeta, mada se ponekad mogu javiti i u jesen. Fenski vjetar ''chinook'' koji puše sa Stjenjaka povremeno izaziva umjerene efekte na porast temperature u zapadnoj Nebraskoj tokom zimskih mjeseci.<ref name="unledu" /><ref name="tcdne" />
 
== Stanovništvo ==
[[Popisni biro Sjedinjenih Američkih Država|Popisni biro SAD]] procjenjuje da je u Nebraskoj 1. jula 2013. godine živjelo 1.868.516 stanovnika, što je rast od 2,3% u odnosu na popis iz 2010. godine.<ref name="PopEstUS" /> [[Centar populacije]] u Nebraski nalazi se u okrugu [[Okrug Polk (Nebraska)|Polk]], u gradu [[Shelby (Nebraska)|Shelby]].<ref name="statecenters" />
 
Po podacima iz popisa stanovništva u SAD 2010. 86,1% stanovništva čine bijelci (82,1% su nehispanski bijelci), zatim slijede [[afroamerikanci]] sa 4,5%, potomaka američkih indijanaca i domorodaca sa Aljaske ima 1%, Azijata 1,8%, havajskih i drugih pacifičkih domorodaca 0,1%, mješanaca dvije ili više rasa 2,2% te stanovništva hispanskog ili latinoameričkog porijekla 9,2% od ukupnog stanovništva (mogu biti bilo koje rase).<ref name="quickfacts" /> Podaci iz 2004. pokazuju da je oko 84.000 stanovnika Nebraske rođeno izvan SAD (4,8% ukupnog stanovništva).
 
Pet najvećih grupa stanovništva u Nebraskoj po porijeklu su [[Nijemci]] (38,6%), [[Irci]] (12,4%), [[Englezi]] (9,6%), [[Meksikanci]] (8,7%) i [[Česi]] (5,5%).
 
Nebraska ima najveću zajednicu Amerikanaca češkog porijekla i Danaca koji nisu mormoni (kao [[postotak]] u ukupnom stanovništvu) među svim saveznim državama. Američki Nijemci su najveća grupa u većem dijelu države, naročito u istočnim okruzima. [[Okrug Thurston (Nebraska)|Okrug Thurston]], koji je u cijelosti čine rezervati plemena [[Omaha (pleme)|Omaha]] i [[Winnebago (pleme)|Winnebago]], ima većinu domorodačkog indijanskog stanovništva, dok je [[Okrug Butler (Nebraska)|okrug Butler]] jedan od dva okruga u SAD sa većinskim stanovništvom češkog porijekla.
 
Po podacima iz 2011. godine, 31% stanovništva Nebraske mlađeg od godinu dana su pripadnici manjina.<ref name="clevelandcom" />
 
== Reference ==
<ref name="statecenters">{{cite web|title=Population and Population Centers by State: 2000|publisher=Popisni biro SAD|pristupdatum=5.12.2008|url=http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt}}</ref>
<ref name="2010census">{{cite web|autor=Resident Population Data |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=Resident Population Data – 2010 Census |izdavač=2010.census.gov|pristupdatum=22.5.2012}}</ref>
<ref name="quickfacts">{{cite web|url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/31000.html |title=Nebraska QuickFacts from the US Census Bureau |izdavač=Quickfacts.census.gov|pristupdatum=18.10.2012}}</ref>
<ref name="clevelandcom">"[http://www.cleveland.com/datacentral/index.ssf/2012/06/americas_under_age_1_populatio.html Americans under age 1 now mostly minorities, but not in Ohio: Statistical Snapshot]". ''The Plain Dealer''. 3. juni 2012.</ref>
}}
 
73.705

izmjena