Razlika između izmjena na stranici "Helij"

Dodana 4.052 bajta ,  prije 6 godina
nema sažetka izmjene
[[Datoteka:HeTube.jpg|thumb|lijevo|200px|Pražnjenje u cijevi oblika atomskog simbola helija napunjenoj helijem]]
Helij je drugi najslabije reaktivni plemeniti gas, nakon [[neon]]a, a samim tim i drugi najslabije reaktivni element uopće.<ref name="lewars" /> On je inertni i monoatomski gas u svim standardnim uslovima. Pošto helij ima relativno malu [[molarna masa|molarnu (atomsku) masu]], njegova [[toplotna provodljivost]], specifična toplota i [[brzina zvuka]] u njemu u gasnoj fazi je veća nego u svim drugim gasovima osim vodonika. Iz sličnih razloga i zbog male veličine atoma helija, brzina difuzije helija kroz čvrsta tijela je tri puta veća nego kod običnog zraka i oko 65% od one kod vodonika.<ref name=enc/>
 
Helij se najmanje rastvara u vodi od svih monoatomskih gasova,<ref name="weiss" /> i, općenito, spada u gasove koji se najmanje rastvaraju u vodi (gasovi CF<sub>4</sub>, SF<sub>6</sub> i C<sub>4</sub>F<sub>8</sub> imaju niže molarne odnose rastvorljivosti: 0,3802, 0,4394 i 0,2372 x<sub>2</sub>/10<sup>−5</sup>, respektivno, u odnosu na helijevih 0,70797 x<sub>2</sub>/10<sup>−5</sup>), <ref name="scharlin" />, dok je [[indeks prelamanja]] helija je bliže jedinici nego kod bilo kojeg drugog gasa.<ref name="stonej" /> Helij ima i negativan [[Joule-Thomsonov koeficijent]] u normalnoj temperaturi okruženja, što znači da se on zagrijava kada mu se dopusti slobodno širenje. Samo ispod svoje Joule-Thomson temperature inverzije (oko 32 do 50 K pri 1 atmosferi), on se hladi pri slobodnom širenju.<ref name=enc/> Kada se pothladi ispod ove temperature, helij se može prevesti u tečno stanje putem hlađenja pri širenju. Većina vanzemaljskog helija se nalazi u stanju [[plazma|plazme]], sa osobinama potpuno drugačijim od onih koje ima atomski helij. U plazmi, elektroni helija nisu povezani sa jezgrom, što rezultira vrlo velikom električnom provodnošću, čak i kada je gas samo djelimično ioniziran. Na nabijene čestice snažno utiču [[Magnetno polje|magnetska]] i električna polja. Naprimjer, u Sunčevom vjetru zajedno sa ioniziranim vodonikom, čestice reagiraju sa Zemljinom [[magnetosfera|magnetosferom]] povećavajući Birkelandove struje i [[aurora|auroru]].<ref name="buhler" />
 
== Izotopi ==
Postoji osam poznatih [[izotop]]a helija, međutim samo su dva postojana <sup>3</sup>He i <sup>4</sup>He. U Zemljinoj atmosferi postoji otprilike jedan {{chem|3|He}} [[atom]] na svakih milion {{chem|4|He}} atoma.<ref name="nbb" /> Za razliku od većine drugih elemenata, izotopska rasprostranjenost helija se značajno razlikuje u zavisnosti od porijekla nastanka helija, te zbog različitih procesa njegovog formiranja. Najčešći izotop <sup>4</sup>He nastaje na Zemlji putem alfa raspada težih radioaktivnih elemenata. Alfa čestica koja nastaje u tom raspadu je potpuno ionizirano jezgro <sup>4</sup>He. Izotop helija-4 ima neobično stabilno jezgro jer su njegovi [[nukleon]]i postavljeni u potpune orbitale. Također, helij je nastao u ogromnim količinama tokom [[nukleosinteza|nukleosinteze]] u vrijeme Velikog praska.<ref name="bigbang" />
Javlja se u obliku 2 postojana [[izotop]]a - <sup>3</sup>He i <sup>4</sup>He kao i 6 nepostojanih: <sup>5</sup>He, <sup>6</sup>He, <sup>7</sup>He, <sup>8</sup>He, <sup>9</sup>He i <sup>10</sup>He.
 
== Upotreba ==
<ref name="watkins">{{Cite news|url=http://www.sjsu.edu/faculty/watkins/helium.htm|author=Watkins, Thayer|publisher=San Jose State University|title=The Old Quantum Physics of Niels Bohr and the Spectrum of Helium: A Modified Version of the Bohr Model}}</ref>
<ref name="lewars">{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=IoFzgBSSCwEC&pg=PA70|title=Modelling Marvels|author=Lewars, Errol G. |publisher=Springer|year=2008|isbn=1-4020-6972-3|pages=70–71}}</ref>
<ref name="weiss">{{Cite journal|title = Solubility of helium and neon in water and seawater|author = Weiss, Ray F.| year = 1971| journal = J. Chem. Eng. Data|volume = 16|issue = 2|pages = 235–241}} {{doi|10.1021/je60049a019}}</ref>
<ref name="scharlin">{{Cite journal|title = Solubility of gases in water: Correlation between solubility and the number of water molecules in the first solvation shell |author = Scharlin, P.; Battino, R. Silla, E.; Tuñón, I.; Pascual-Ahuir, J. L.| year = 1998| journal = Pure & Appl. Chem. |volume = 70|issue = 10|pages = 1895–1904}} {{doi|10.1351/pac199870101895}}</ref>
<ref name="stonej">{{Cite journal|title = Using helium as a standard of refractive index: correcting errors in a gas refractometer |author = Stone, Jack A.; Stejskal, Alois|year = 2004| journal = Metrologia|volume = 41|issue = 3|pages = 189–197}} {{doi|10.1088/0026-1394/41/3/012}}</ref>
<ref name="buhler">{{Cite journal|title = Helium isotopes in an aurora|author = Buhler, F.; Axford, W. I.; Chivers, H. J. A.; Martin, K.| year = 1976|journal = J. Geophys. Res.|volume = 81|issue = 1|pages = 111–115}} {{doi|10.1029/JA081i001p00111}}</ref>
<ref name="nbb">{{Cite book| author = Emsley, John| title = Nature's Building Blocks| publisher = Oxford University Press| year = 2001| location = Oxford| pages = 175–179| isbn = 0-19-850341-5}}</ref>
<ref name="bigbang">{{cite web|autor=Weiss, Achim|title=Elements of the past: Big Bang Nucleosynthesis and observation|url=http://www.einstein-online.info/spotlights/BBN_obs/?set_language=en|publisher=Max Planck Institute for Gravitational Physics|pristupdatum=23.6.2008}}; {{Cite journal|author=Coc, A. ''et al.''|title=Updated Big Bang Nucleosynthesis confronted to WMAP observations and to the Abundance of Light Elements|journal=Astrophysical Journal|volume=600|year=2004|issue=2|page=544}} {{doi|10.1086/380121}}</ref>
}}
 
73.705

izmjena