Razlika između izmjena na stranici "Helij"

Dodano 856 bajtova ,  prije 6 godina
nema sažetka izmjene
Njegova rasprostranjenost je sličnih vrijednosti i na [[Sunce|Suncu]] i [[Jupiter]]u. To je iz razloga visoke nuklearne vezujuće energe helija <sup>4 </sup>He (po nukleonu) u odnosu na sljedeća tri elementa nakon helija. Ova vezujuća energija helija <sup>4 </sup>He je razlog zašto je on proizvod i nuklearne fuzije i radioaktivnog raspada. Najveći dio helija u svemiru je upravo izotop <sup>4 </sup>He, a vjeruje se da je nastao tokom [[Veliki prasak|Velikog praska]]. Velike količine novog helija se stvaraju [[Fuzija|nuklearnom fuzijom]] vodonika u [[zvijezda]]ma.
 
Helij je dobio ime po grčkom božanstvu ''[[Helije|Helios]]'' koje je predstavljalo Sunce. Prvi put je zapažen proučavanjem nepoznate žute [[Spektar (fizika)|spektralne linije]] u sunčevoj svjetlosti tokom [[Pomračenje Sunca|pomračenja Sunca]] 1868. godine koje je primijetio francuski astronom [[Jules Janssen]]. Janssen zajedno sa Normanom Lockyerom se smatra otkrivačem elementa. Lockyer je prvi objavio da bi te žute linije mogle biti naznaka novog elementa, kojem je on i dao ime. Formalno otkriće helija uslijedilo je 1895. godine, kada su dvojica švedskih hemičara [[Per Teodor Cleve]] i [[Nils Abraham Langlet]] pronašli helij kojeg je otpuštala [[uranij]]eva ruda [[cleveit]]. Godine 1903. velike rezerve helija su pronađene u poljima prirodnog gasa u dijelovima SAD, koje su i danas najveći proizvođač helija na svijetu.
 
== Rasprostranjenost ==
Na [[Zemlja (planeta)|Zemlji]] se javlja samo u tragovima (4 × 10<sup>-7</sup>% u gornjim slojevima Zemlje). Helij se na Zemlji uglavnom javlja u [[atmosfera|atmosferi]].(5,2 × 10<sup>-4</sup>% u [[zrak]]u). U [[litosfera|litosferi]] helij se također javlja, ali u veoma malim količinama. Praktično sav helij koji je postojao na Zemlji nije mogao da gradi jedinjenja sa drugim elementima pa je zbog male mase napustio atmosferu Zemlje.
 
== Upotreba ==
 
* HelijumHelij se u tečnom obliku koristi za hlađenje tamo gde su potrebne veoma niske temperature, zbog njegove niske [[tačka ključanja|tačke ključanja]].
* Tečni helijumhelij koristi se za magnetne rezonance.
* Kao najlakši siguran gas (nezapaljiv) koristio se za punjenje balona. Sada se sve rjeđe koristi zbog velikih troškova pri dobijanju, a umjesto njega se najčešće koristi zagrijan vazduhzrak.
* Zbog male rastvorljivosti u [[krv]]i koristi se kao sastojak mješavine za [[ronjenje]] na velikim dubinama.
 
== Dobijanje helijumahelija ==
 
HelijumHelij se dobija uglavnom iz zemnog gasa koji je bogat ovim elementom. Ovog bogatog helijumomhelijem gasa najviše ima u [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]. HelijumHelij se dobija i frakcionom destilacijom tečnog vazduhazraka.
 
Svjetska produkcija helijumahelija iznosi oko 4500 [[tona]] u toku godine.
 
== Vanjski linkovi ==
73.705

izmjena