Razlika između izmjena na stranici "Sazviježđe"

Dodan 121 bajt ,  prije 7 godina
Dodao viki linkove
m (Bot: de:Sternbild je dobar članak.)
(Dodao viki linkove)
{{Nedostaju izvori}}
[[Datoteka:Cellarius southern scenographic.jpg|mini|300px|Sazviježđa, 1661.]]
'''Sazviježđa''' ili '''konstelacije''' su skupine [[zvijezda]] koje su prividno povezane u posebne zvjezdane skupove. U trodimenzionalnom prostoru većina zvijezda koje vidimo su relativno povezane, ali se nerijetko grupišu u nebeskoj sferi noćnoga neba. Ljudi su kroz historiju grupisali zvijezde u sazviježđa prema tome koliko su daleko jedna od druge. "Neslužbeno" sazviježđe je poznato kao '''asterizam'''. Zvijezde u sazviježđu ili asterizmu rijetko imaju bilo kakve veze jedna s grugom, a kad se gledaju sa Zemlje čini se da su vrlo blizu jedna drugoj, iako su na velikim međusobnim udaljenostima. Grupisanje zvijezda u sazviježđa je u biti proizvoljno, jer su razne kulture na razne načine imenovale sazviježđa, mada njih nekoliko očitijih teže da se često vrate u upotrebu, kao npr. [[Orion (sazviježđe)|Orion]] i [[Scorpius]] (Škorpion).
 
[[Međunarodna astronomska unija|Internacionalna Astronomska Unija]] (IAU) dijeli nebo na 88 službenih sazviježđa s preciznim granicama, tako da se svaki pravac pridružuje tačno jednom sazviježđu. U sjevernoj nebeskoj hemisferi
 
većina naziva su preuzeta iz antičke grčke tradicije i tako prešl u upotrebu i u [[Srednji vijek|srednjem vijeku]]. Dvanaest sazviježđa iz južne nebeske hemisfere Grci nisu bili u stanju promatrati, te su njihove nazive u upotrebu uveli holandski moreplovci [[Pieter Dirkszoon Keyser]] (Piter Dirkson Kejser)
i [[Frederick de Houtman]] (Frederik de Hautman) u XVI vijeku, a prvi ih je katalogizirao [[Johann Bayer]] (Johan Bajer).
 
Prvih dvanaest su tzv. znakovi zodijaka. Sem ovih dvanaest [[Ptolomej]] je naveo drugih 36 (kojih sada broji oko 38, zbog podjele [[Argo Navis|Argonautske lađe]] ili Argo Navisa). Mnogo ranije ova je lista dopunjavana, kao prvo da popuni praznine među Ptolomejevim znacima (jer Grci su smatrali nebom i sazviježđa i tamni prostor između njih), i drugo da "popune" južno nebo da bi evropski istraživači putovali tamo gdje bi ih mogli vidjeti.
 
Druga predložena sazviježđa nisu uvedena u upotrebu, pa ni najznačajnije Quadrans Muralis ili [[Zidni Kvadrant]] (sada dio Volara ili Bootesa) prema kome su kvadrantidski meteori dobili ime. Isto tako i sazviježđe Argo Navis je bilo preveliko tako da je podijeljeno na nekoliko raznih sazviježđa.
 
Razni drugi manje službeni znaci su postojali pored sazviježđa zvanih asterizmima, poput [[Veliki medvjed (sazviježđe)|Velikog Medvjeda]] (poznatog i kao Velika kola) i [[Mali medvjed (sazviježđe)|Malog medvjeda]] (Malih kola).
 
== Sazviježđa i kretanje Zemlje ==
Posmatrač na [[ekvator]]u jedini je u stanju vidjeti cijelo nebo, za njega niti jedan dio neba nije cirkumpolaran ni anticirkumpolaran. Sjevernjača se vidi tačno na obzoru (u pravcu sjevera), a nebeski ekvator prolazi kroz [[zenit]], odakle se spušta na istočnu i zapadnu točku obzora.
 
Iz naših krajeva vidljiva su sazviježđa sjevernog neba, a u ljetnim mjesecima i dio južnog neba. Sazviježđa koja vidimo kao cirkumpolarna su: [[Veliki Medvjed (zviježđe)|Veliki]] i [[Mali medvjed (zviježđe)|Mali medvjed]], [[Zmaj (zviježđe)|Zmaj]], [[Cefej (zviježđe)|Cefej]], [[Kasiopeja (zviježđe)|Kasiopeja]], [[Žirafa (zviježđe)|Žirafa]],te dijelovi zviježđa [[Perzej (zviježđe)|Perzej]], [[Ris (zviježđe)|Ris]].
 
== Vanjski linkovi ==