Zimske olimpijske igre 1984.

(Preusmjereno sa 14. zimske olimpijske igre)

XIV zimske olimpijske igre održane su od 8. do 19. februara 1984. u Sarajevu u tadašnjoj Jugoslaviji (danas Bosni i Hercegovini). To su bile prve zimske i druge olimpijske igre održane u nekoj komunističkoj državi nakon XXI olimpijskih igara, održanih 1980. u Moskvi. Na Igrama su u šest sportova nastupila 1.272 takmičara iz 49 zemalja (998 takmičara i 274 takmičarke).[1]

Zimske olimpijske igre 1984.
1984 Winter Olympics logo.svg
Logo simbolizira stiliziranu pahuljicu,
kao i vez proizveden u sarajevskoj regiji
s olimpijskim krugovima iznad.
Grad domaćin Sarajevo, Jugoslavija (Bosna i Hercegovina)
Br. država 49
Br. sportista 1.272
Br. sportova 6
Br. takmičenja 39
Otvaranje igara 8. februar 1984.
Zatvaranje igara 19. februar 1984.

KandidaturaUredi

Izbor Sarajeva za grada domaćina XIV zimskih olimpijskih igara objavljen je 18. maja 1978. tokom 80. sjednice Međunarodnog olimpijskog komiteta (MOK) u Atini. Gradovi protivkandidati bili su japanski Sapporo i švedski Göteborg. Nakon dva kruga glasanja Sarajevo je većinom glasova dobilo organizaciju ZOI 1984. Rezultati glasanja za izbor domaćina dati su u sljedećoj tabeli:

Rezultati glasanja za domaćina ZOI 1984[2]
Grad 1. krug 2. krug
  Sarajevo 31 39
  Sapporo 33 36
  Göteborg 10

Putovanje bakljeUredi

 
Olimpijska baklja za ZOI 1984.

Putovanje baklje za ZOI 1984. počelo je u Olimpiji, a baklja je potom avionom stigla u Dubrovnik. Ukupna udaljenost koju je baklja prošla kroz Jugoslaviju iznosi 5.289 km (plus 2.879 km lokalnim putevima). Postojale su 2 glavne rute: jedna na zapadu (SplitLjubljanaZagreb – Sarajevo, dužine 2.602 km) i druga na istoku (SkopjeNovi SadBeograd – Sarajevo, dužine 2.687 km). Završni nosilac baklje, od njih 1600, bila je umjetnička klizačica Sanda Dubravčić, koja je baklju preuzela od skijaša-trkača Ive Čarmana. Jedna od dvije originalne baklje danas se nalazi u jednoj privatnoj kolekciji u Žalecu u Sloveniji. Također, još 20 baklji nalazi se u Grčkoj u vlasništvu pojedinačnih sportista koji se bili nosioci baklje od drevne Olimpije do obližnjeg vojnog aerodroma, a zatim od atinskog aerodroma do stadiona Panathinaiko, gdje je održana ceremonija predaje olimpijskog plamena Olimpijskom komitetu.[potreban citat]

 
Panoramski pogled na stadion Koševo tokom ceremonije otvaranja

Sportski objektiUredi

 
Olimpijski simbol oštećen tokom rata u BiH

Gradske lokacijeUredi

Planinske lokacijeUredi

Ostali objektiUredi

  • Olimpijsko selo, Mojmilo
  • Selo za novinare, Dobrinja
  • Hoteli: "Igman" (Igman), "Famos" (Bjelašnica), "Smuk" (Bjelašnica), "Bistrica" (Jahorina)

Zemlje učesniceUredi

Na ZOI 1984. nastupilo je 49 država, od kojih su takmičari iz Egipta, Monaka, Portorika, Senegala i Britanskih Djevičanskih ostrva bili debitanti. Odlukom kineske vlade sportisti iz Kine prekinuli su bojkot Olimpijskih igara zbog nastupa sportista s Tajvana, te su prvi put nastupili na jednim igrama na kojima je nastupio i Tajvan (pod imenom Kineski Taipei).[1]

Evropa (28) - 910 sportista
Amerike (9) - 206 sportista
Azija (7) - 117 sportista
Afrika (3) - 6 sportista
Okeanija (2) - 16 sportista

SportoviUredi

Održano je 39 takmičenja u deset disciplina u šest sportova. Brojevi u zagradama označavaju koliko je bilo takmičenja po disciplinama u kojima su podijeljene medalje.

Demonstracijski sportUredi

Ceremonija otvaranjaUredi

Raspored takmičenjaUredi

Sva vremena su po srednjoevropskom vremenu (UTC + 1)
SO Svečano otvaranje Takmičarski dani 1 Broj finala SZ Svečano zatvaranje
februar 7.
uto
8.
sri
9.
čet
10.
pet
11.
sub
12.
ned
13.
pon
14.
uto
15.
sri
16.
čet
17.
pet
18.
sub
19.
ned
Takmičenja
  Ceremonije SO SZ
  Alpsko skijanje 1 1 2 1 1 6
  Biatlon 1 1 1 3
  Bob 1 1 2
  Brzo klizanje 1 2 1 1 1 1 1 1 9
  Hokej na ledu 1 1
  Nordijska kombinacija 1 1
  Sankanje 2 1 3
  Skijaški skokovi 1 1 2
  Skijaško trčanje 1 1 1 1 1 1 1 1 8
  Umjetničko klizanje 1 1 1 1 4
Ukupno takmičenja 2 3 2 7 3 4 3 5 2 5 3 39
Sveukupno 2 5 7 14 17 21 24 29 31 36 39
februar 7.
uto
8.
sri
9.
čet
10.
pet
11.
sub
12.
ned
13.
pon
14.
uto
15.
sri
16.
čet
17.
pet
18.
sub
19.
ned
Takmičenja

SimboliUredi

MaskotaUredi

Glavni članak: Vučko
 
Zvanična maskota ZOI 1984 – Vučko

Čitaoci jugoslavenskih novina bili su upitani da izaberu maskotu Zimskih olimpijskih igara 1984. s liste od 6 finalista. Pobjednik je bio Vučko, mali vuk, koga je dizajnirao slovenski dizajner i ilustrator Jože Trobec. Ostali finalisti bili su vjeverica, janje, planinska koza, dikobraz i grudva snijega.[3] Vučko je dugogodišnji simbol Sarajeva.[potreban citat] U kratkim crtanim filmovima, koji su prikazivani prije prenosa neke sportske discipline, Vučko je obično prikazivan kao nespretni simpatični sportist, ne baš vičan sportskim nastupima.[4][5] Jugoslavenski pjevač Zdravko Čolić sinhronizirao je glas Vučka u špicama, obično s istim tekstom u pjesmi s imenom grada: Sarajevooooooooo![6]

Uredi

MedaljeUredi

 
Lice zlatne medalje sa XIV zimskih olimpijskih igara

Na prednjoj strani medalja bio je službeni amblem, stilizirana sniježna pahuljica, iznad koje se nalaze olimpijski krugovi. Po obodu kruga ispisan je tekst: XIV ZIMSKE OLIMPIJSKE IGRE – SARAJEVO 1984. Na naličju medalje nalazi se stilizirana glava atletičara krunisanog lovorovim vijencem. Ukupno je napravljeno 285 medalja u kovnici u Majdanpeku, a dodijeljene su 222.[1]

Poštanske markeUredi

Pošta Jugoslavije od 1982. do 1984. izdala je dvije serije poštanskih maraka na kojima su prikazana borilišta i sportovi ZOI-a te jednu s prepoznatljivim gradskim motivima Sarajeva.[7]

NovčićiUredi

Ceremonija otvaranjaUredi

MedaljeUredi

 
Otvaranje Olimpijskih igara u Sarajevu (Uglješa Uzelac maše zastavom)
XIV zimske olimpijske igre  
Mjesto Država Zlato   Srebro   Bronza   Ukupno
1.   Istočna Njemačka 9 9 6 24
2.   Sovjetski Savez 6 10 9 25
3.   SAD 4 4 0 8
4.   Finska 4 3 6 13
5.   Švedska 4 2 2 8
6.   Norveška 3 2 4 9
7.   Švicarska 2 2 1 5
8.   Zapadna Njemačka 2 1 1 4
  Kanada 2 1 1 4
10.   Italija 2 0 0 2
11.   Velika Britanija 1 0 0 1
12.   Čehoslovačka 0 2 4 6
13.   Francuska 0 1 2 3
14.   Japan 0 1 0 1
  Jugoslavija 0 1 0 1
16.   Lihtenštajn 0 0 2 2
17.   Austrija 0 0 1 1

SponzoriUredi

Kratak pregledUredi

  • Prve Zimske olimpijske igre u nekoj komunističkoj državi.
  • Organizacija 14. ZOI koštala je 142,6 miliona dolara, a polovina prihoda ostvarena je od prodaje prava na TV-prijenos.
  • Ukupno je prodano 250.000 ulaznica, a samo u inozemstvu 200.000, dok su TV-prijenos sarajevske "bijele olimpijade" pratile dvije milijarde ljudi.
  • Učestvovala su 1.272 sportista iz 49 zemalja, a s Igara je izvještavalo više od 4.500 novinara.
  • Nakon Igara Sarajevu je, uz olimpijske objekte, ostalo 2.850 novoizgrađenih stanova, više hotela, a bilo je otvoreno i 9.500 novih radnih mjesta.
  • Izložba o olimpijskom Sarajevu obišla je 1.640 gradova bivše Jugoslavije i svijeta.

RaznoUredi

Također pogledajteUredi

ReferenceUredi

  1. ^ a b c XIV zimske olimpijske igre - Sarajevo 1984. na službenoj stranici MOK-a
  2. ^ "Past Olympic host city election results". GamesBids. Arhivirano s originala, 17. 3. 2011.
  3. ^ Those Loony Olympic Mascots, Time Olympics, 21. 5. 2010.
  4. ^ Foršpan ZOI 1984.
  5. ^ Foršpan ZOI 1984. za skijaške skokove
  6. ^ Sarajevos skifahrendes Wölfchen feiert den 30er, članak u austrijskom dnevniku Der Standard povodom 30. godišnjice ZOI 1984.
  7. ^ MICHEL Europa Katalog 2001/2002 Band 2: Südeuropa, Schwanberg Verlag GmbH - München; ISBN 3-87858-659-0
  8. ^ Miljenko Jergović (15. 3. 1999). "Historijska čitanka". Arhiva BH Dana, br. 97. BH Dani. Pristupljeno 17. 5. 2019.

Vanjski linkoviUredi